Alexander Magnus typus Christi
(Fabrizio Lollini)
Usque a seculo III post Christum natum Christianam, quam dicunt, interpretationem apud artifices litteratosque viros multum valuisse constat, qui ita antiquorum res gestas, illustrium virorum vitas, fabulasque interpretari solebant ut haec omnia Christi adventum adumbrare viderentur.

Praesertim Alexandri vitam ita docti explicare coeperunt ut illum typum Christi fuisse demonstrarent. Puer enim divinitus conceptus, adolescens prodigiis clarus, iuvenis triginta trium annorum vita functus cum Christo facile comparari poterat. Haec comparandi voluntas in Historia de proeliis sive Fabula de Alexandro maxime apparet, cuius versiones usque a IV ineunte saeculo apparatae Christianam religionem totae spirare videntur .

Venetiis, in Bibliotheca insulae Sancti Lazari Armenorum Historia de proeliis sive Fabula de Alexandro extat (ms. 424), quam fortasse in Cilicia post medium saeculum XIV Nerses diaconus (cuius nomen ex additis notis eruitur) manu scripsit minutisque picturis illustravit. Patet artificem, ubi eiusdem generis loci imaginibus illustrandi essent, easdem describendi rationes semper adhibuisse, quas a quodam imaginum thesauro accipere poterat. Quae facile intelligimus cum equites vel aciem instructam in minutis picturis videmus. Hic mos ut fere eadem semper delinearentur, quo celerius totum opus perficeretur, tum in Orientali tum in Occidentali plaga media aetate plurimum adhibitus est.

In eadem Armenorum Bibliotheca alter codex reperitur, saeculo XVI confectus et ab Hauroutiun Kourdian, Armenus natione, nuper donatus (ms. Kourdian 280), qui Historiam de proeliis sive Fabulam de Alexandro complectitur. Ad hunc imaginibus ornandum interpretatio Christiana, quam supra memoravimus, saepe usurpata est. Nam ubi in libro Alexandrum cum Olympiade matre colloquentem inspicimus, eam corona aureola praeditam esse videmus. Cum autem ante oculos Aristoteles Alexandri magister obversatur, Evangelista adesse videtur. Haec atque talia saepe in libro miramur.

De Alexandro Magno deque eius imaginum thesauro
(Monica Centanni, Claudia Daniotti)
Superioribus diebus editus est liber cui titulus Alessandro il Grande, quem Monica Centanni confecit. In quo Italica conversio tum Historiae de proeliis sive Fabulae de Alexandro tum vitae Alexandri Plutarcheae continetur; Claudia Daniotti repertis imaginibus instruxit.
Vita Alexandri variis modis per saecula perpensa est. Praeterea ille in tam multas formas, usque ad nostram aetatem, toto orbe terrarum variatus est, ut suum caducum imperium imaginibus sui ipsius renovasse videatur.
Hunc imaginum thesaurum Monica Centanni et Claudia Daniotti summatim recensuerunt digesseruntque. Ab Hellenistica aetate initio facto usque ad saeculi XVI exemplaria progressae sunt.