Summum ac extremum opus Aby Warburg sunt tabulae Atlantis Memoriae prae auctoris morte ineditae. Plurimae sunt Mnemosynes tabulae, omnes in vita a Warburg praeparatae. Sed opus, capitale legatum warburgianum, infectum relinquitur: ex quo oritur disputatio de natura operis, de illius confectione et editionis ratione.

Engramma proponit experimentum legendi et explanandi Atlantis, in singularum tabularum ratione ac compositione et in tota machinatione: in quo utile instrumentum lectura hypertextualis videtur. Nam facultas mediatica interpretationis mobilitatem tuetur, ne lectura hermeneutica stabili habitu induta gradus et quasi progressus operis efficiat.

Quaerendum est nonne ullae tabulae, quamvis capitalia argumenta pervestigationis warburgianae proferant, sint absolutae ab ipsius Warburg scriptis. Verum, verba et figuras vim habent diversam, qua re fieri non potest ut alia super alias superfundantur nisi amittant aliquid aut addant; sic in eligendo formam Atlantis ex tabulis compositi, Warburg certam significationem indicat.

Formae et res, argumenta et habitus, ut codicis mnemonici vestigia in imaginibus diversis captanda, visum quendam familiarem (sic Salvatore Settis) replicant; tamen itinera in tabulis perducta fines minime lineares describunt. Ne figurae quidem implicantur univocis vinculis sed varias iuncturas imaginales fingunt et in mente excitant.

Nam eorum progressio polithetica fit (sic etiam Settis): ipsae imagines in ordine temporis genereque diversae inter se ad adhaerentiam thematicam vel formalem quodam modo compulsantur.

Multis in tabulis incipitaria et explicitaria figura itinera et argumenta signant; in aliis autem motus imaginativus circa unam figuram, ut focum compositionis, circumvolvitur. Nonnullis in tabulis argumentum capitale reperiendum inter incipitariam et explicitariam figuram. Praeterea animadvertimus imagines ipsas inter se allicere atque evocare figuras in aliis tabulis collocatas.

Praeterea a tabulae corpore quandoquidem emergit novus ordo visualis, quasi tabulae simulacrum: phantasmatica quaedam tabula.

Lectura interpretativa duplice modo profertur: non solum per rationem verbalem, in propositione argumentativa, sed etiam per rationem visualem. Lineamenta colorata itinerum per tabulam delineant fines circuscribuntque figuras ad singulum argumentum pertinentes. Tandem in specimine omnium itinerum formarumque contextum summatim conspicitur.